สรุปเนื้อหาสำคัญ
- ปรับพอร์ตรับความเสี่ยง: เม็ดเงินลงทุนพลังงานโลกเปลี่ยนทิศ มุ่งเน้นไปที่เสถียรภาพของห่วงโซ่อุปทานและการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์มากกว่าการทำต้นทุนต่ำ
- ก๊าซธรรมชาติโตเด่น: ทุนไหลเข้ากลุ่มก๊าซธรรมชาติและโครงสร้างพื้นฐาน LNG แตะ 3.3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ สูงสุดในรอบ 10 ปี โดยมีโครงการในอเมริกาเหนือเป็นแกนขับเคลื่อน
- ถ่านหิน-นิวเคลียร์ฟื้นตัว: ความกังวลเรื่องไฟฟ้ารับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน หนุนเม็ดเงินลงทุนถ่านหินพุ่งแตะ 1.8 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ สูงสุดในรอบ 14 ปี
- เน้นกระจายแหล่งที่มา: ประเทศผู้นำเข้าในเอเชียเริ่มลดการพึ่งพาเส้นทางเดินเรือตะวันออกกลาง ขยับไปซื้อพลังงานจากอเมริกาเหนือและออสเตรเลียเพื่อความปลอดภัย
จัดระเบียบทุนพลังงานโลกใหม่ มุ่งเน้นเสถียรภาพมากกว่าต้นทุน
รายงานการลงทุนพลังงานโลกฉบับล่าสุดจากองค์กรพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุว่า ท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ยังคงยืดเยื้อ กระแสเงินทุนและเม็ดเงินลงทุนในอุตสาหกรรมพลังงานโลกกำลังเกิดการปรับเปลี่ยนทิศทางเชิงโครงสร้างอย่างมีนัยสำคัญ โดยในอดีต เม็ดเงินส่วนใหญ่จะถูกขับเคลื่อนด้วยนโยบายการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด (Green Transformation) และการลดการปล่อยคาร์บอนเป็นหลัก แต่ในปัจจุบัน เม็ดเงินลงทุนจำนวนมากเริ่มไหลกลับเข้าสู่กลุ่มความมั่นคงด้านอุปทานและการบริหารจัดการความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitical Risks) เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ส่งผลให้บริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่เลิกมองหาแหล่งพลังงานที่มีต้นทุนต่ำที่สุดเพียงอย่างเดียว แต่หันมาให้ความสำคัญกับความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานและความสามารถในการพึ่งพาตนเองด้านพลังงานในแต่ละภูมิภาคแทน
ในแง่ของโครงสร้างเม็ดเงิน เม็ดเงินลงทุนในธุรกิจต้นน้ำของน้ำมันดิบ (Upstream Oil Exploration) ปรับตัวลดลงติดต่อกันเป็นปีที่ 3 โดยคาดว่าในปี 2026 นี้ มูลค่าการลงทุนรวมจะอยู่ต่ำกว่าระดับ 5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ในทางตรงกันข้าม เม็ดเงินลงทุนกลับไหลเข้าสู่ระบบโครงสร้างพื้นฐานก๊าซธรรมชาติ, ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) รวมถึงระบบสายส่งไฟฟ้า (Power Grids) และระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) อย่างหนาแน่น โดย IEA คาดการณ์ว่า เม็ดเงินลงทุนในโครงการก๊าซธรรมชาติทั่วโลกจะเติบโตขึ้นกว่า 10% เมื่อเทียบเป็นรายปี แตะระดับ 3.3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งถือเป็นระดับที่สูงที่สุดในรอบทศวรรษ โดยมีโครงการขยายสถานีส่งออก LNG ในสหรัฐฯ เป็นหนึ่งในฟันเฟืองหลักที่คอยขับเคลื่อนการเติบโตในรอบนี้
ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์เปลี่ยนสมการความมั่นคงทางพลังงาน
ความตึงเครียดในแถบตะวันออกกลางที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความไม่แน่นอนในตลาดพลังงานโลกปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซรองรับการขนส่งน้ำมันดิบทางทะเลคิดเป็น 1 ใน 5 ของโลก และยังเป็นเส้นทางหลักในการส่งออกก๊าซ LNG หากเกิดการเผชิญหน้าทางทหารหรือการปิดเส้นทางเดินเรือ ความผันผวนของราคาพลังงานจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อกลุ่มประเทศผู้นำเข้าพลังงานในฝั่งเอเชีย เนื่องจากประเทศเหล่านี้ต้องพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศในสัดส่วนที่สูง ซึ่งความเสี่ยงดังกล่าวนอกจากจะดันให้ต้นทุนการนำเข้าพุ่งสูงขึ้นแล้ว ยังลามไปสู่การจุดชนวนเงินเฟ้อเชิงโครงสร้างและกระทบต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในภาพรวม
สถานการณ์ดังกล่าวยังส่งผลให้รัฐบาลและกลุ่มทุนในเอเชียเริ่มปรับลดความคาดหวังและเพิ่มความระมัดระวังต่อการพึ่งพาก๊าซ LNG มากจนเกินไป ในอดีต หลายประเทศพยายามเพิ่มสัดส่วนการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเพื่อลดการใช้ถ่านหิน แต่ในปัจจุบัน ตลาดเริ่มตระหนักแล้วว่าระบบขนส่งก๊าซธรรมชาติก็มีความเปราะบางต่อวิกฤตการเมืองโลกไม่แพ้กัน ด้วยเหตุนี้ เม็ดเงินลงทุนบางส่วนจึงเริ่มกระจายตัวออกจากตะวันออกกลางและย้ายไปสู่พื้นที่ปลอดภัยอื่น ๆ เช่น อเมริกาเหนือ, ออสเตรเลีย รวมถึงบางประเทศในทวีปแอฟริกา เพื่อกระจายความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของห่วงโซ่โลจิสติกส์
ถ่านหินและพลังงานนิวเคลียร์ฟื้นตัวรับวิกฤต
IEA ประเมินว่า มูลค่าการลงทุนในภาคพลังงานรวมทุกประเภทรอบปี 2026 จะพุ่งขึ้นแตะระดับ 3.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยในจำนวนนี้ราว 2.2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ยังคงไหลเข้าสู่กลุ่มพลังงานหมุนเวียน (Renewables), ระบบโครงสร้างสายส่ง และเชื้อเพลิงคาร์บอนต่ำ เนื่องจากรัฐบาลทั่วโลกยังคงเดินหน้าสนับสนุนการสร้างฐานพลังงานใหม่เพื่อลดการพึ่งพาฟอสซิลในอนาคต
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สร้างความประหลาดใจให้กับตลาดในรอบปีนี้คือ เม็ดเงินลงทุนในภาคถ่านหินและพลังงานนิวเคลียร์กลับมาขยายตัวขึ้นอย่างโดดเด่น โดย IEA ระบุว่า การลงทุนในภาคถ่านหินทั่วโลกจะขยับขึ้นสู่ระดับ 1.8 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นระดับที่สูงที่สุดในรอบ 14 ปี สะท้อนให้เห็นว่าในภาวะที่เสถียรภาพพลังงานโลกมีความสั่นคลอน หลายประเทศเลือกที่จะกลับมาเพิ่มคลังสำรองถ่านหินและขยายโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินเพิ่มเติม เพื่อการันตีว่าระบบไฟฟ้าในประเทศจะมีกระแสไฟฟ้ารองรับอย่างเพียงพอในสถานการณ์ฉุกเฉิน
ตลาดพลังงานโลกก้าวสู่ยุคหลายมิติ
ภูมิทัศน์ของอุตสาหกรรมพลังงานโลกในปัจจุบันไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยพลังงานทางเลือกเพียงด้านเดียวอีกต่อไป แต่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่โครงสร้างแบบ “ผสมผสานหลากมิติ” โดยการชะลอตัวของการลงทุนในน้ำมันดิบถูกชดเชยด้วยการเติบโตพร้อม ๆ กันของก๊าซธรรมชาติ, นิวเคลียร์, ถ่านหิน และพลังงานหมุนเวียน ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนว่าโครงสร้างพลังงานโลกกำลังเข้าสู่รอบการปรับฐานครั้งใหญ่ โดยทุกประเทศต่างให้ความสำคัญกับ “ความมั่นคงทางพลังงาน” เหนือกว่ามิติของต้นทุนที่ถูกที่สุดเหมือนในอดีต
จากสภาวะดังกล่าว ส่งผลให้ดัชนีราคาพลังงานในตลาดโลกช่วงนี้มีความผันผวนสูงขึ้นอย่างรุนแรง โดยราคาน้ำมันดิบยังคงแกว่งตัวรักษาระดับอยู่ในโซนบน ขณะที่ค่าความผันผวนของราคาก๊าซธรรมชาติเริ่มขยับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ประเทศผู้นำเข้าทั้งในยุโรปและเอเชียจำเป็นต้องเร่งปรับปรุงข้อตกลงการซื้อขายระยะยาว (Long-Termสัญญา) รวมถึงการปรับสัดส่วนคลังสำรองพลังงานเชิงยุทธศาสตร์ใหม่ทั้งหมดเพื่อรับมือกับความไม่แน่นอน
ข้อมูลและการวิเคราะห์ในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น มิได้ถือเป็นคำแนะนำด้านการลงทุนหรือการเงิน Moneta Markets ไม่รับประกันความถูกต้องครบถ้วนของข้อมูล และไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายใด ๆ ที่อาจเกิดจากการนำข้อมูลไปใช้งาน ผู้อ่านควรใช้ดุลยพินิจและพิจารณาข้อมูลด้วยตนเองก่อนตัดสินใจลงทุน
