สรุปเนื้อหาสำคัญ
- พาวเวลล์แฉเบื้องลึก: อดีตประธานเฟดเผยโดนทำเนียบขาวกดดันให้ลาออกและสั่งสอบสวนทางกฎหมายหลายครั้ง ชี้เป็นการแทรกแซงความเป็นอิสระของสถาบัน
- เตือนภัยความเชื่อมั่นพังทลาย: ความพยายามแทรกแซง และนโยบายดอกเบี้ยจากการเมือง จะทำลายความเชื่อมั่นของสากลต่อค่าเงินดอลลาร์และพันธบัตรสหรัฐฯ
- โครงสร้างเฟดยุคใหม่ซับซ้อนขึ้น: แม้เควิน วอร์ช จะขึ้นเป็นประธานคนใหม่ แต่พาวเวลล์ยังรั้งตำแหน่งผู้ว่าการเฟด ทำให้เสียงโหวตภายในมีแนวโน้มเสียงแตกและคาดเดากลยุทธ์ยากขึ้น
- ตลาดเพิ่มค่าความเสี่ยงการเมือง: นักลงทุนเริ่มปรับพอร์ตรับความผันผวนหลังปัจจัยทางการเมืองเข้ามามีบทบาทในสมการนโยบายการเงินของสหรัฐฯ มากขึ้น
พาวเวลล์ปรากฏตัวครั้งแรกหลังส่งไม้ต่อ แฉหมดเปลือกโดนบีบพ้นตำแหน่ง-สอบสวนการเมือง
เจโร็ม พาวเวลล์ อดีตประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ได้ปรากฏตัวและกล่าวสุนทรพจน์ต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ลงจากตำแหน่งประธาน ณ งานกิจกรรมสาธารณะในเมืองบอสตัน ซึ่งการแสดงทัศนะในครั้งนี้ได้รับการจับตามองจากตลาดการเงินทั่วโลกอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเนื้อหาไม่ใช่เพียงแค่การบรรยายสรุปภาวะเศรษฐกิจทั่วไป แต่เป็นการส่งสัญญาณตอบโต้เชิงลึกต่อแรงกดดันทางการเมืองจากฝ่ายบริหารที่เฟดต้องเผชิญในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยพาวเวลล์ระบุอย่างตรงไปตรงมาว่า เจ้าหน้าที่ระดับสูงของเฟดถูกกดดันอย่างหนักจากทำเนียบขาว ซึ่งบางมาตรการและพฤติกรรมนั้นเกินขอบเขตของการหารือเชิงนโยบายตามปกติไปมาก
พาวเวลล์เปิดเผยในงานว่า ทำเนียบขาวเคยเรียกร้องให้เขาลาออกจากตำแหน่งหลายครั้ง นอกจากนี้ หน่วยงานรัฐบาลกลางบางแห่งยังได้ตั้งคณะกรรมการสอบสวนกรณีต่าง ๆ ในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่ง รวมถึงการสั่งสอบสวนทางยุติธรรมเกี่ยวกับการปรับปรุงอาคารสำนักงานใหญ่ของเฟด ซึ่งในเวลานั้นแวดวงการเงินมองว่าเป็นหนึ่งในเครื่องมือเชิงสัญลักษณ์ของการแผ่ขยายความขัดแย้งทางการเมือง แม้ว่าการสอบสวนดังกล่าวจะถูกยกฟ้องไปในท้ายที่สุด แต่พาวเวลล์ชี้ว่า พฤติกรรมเหล่านี้ถือเป็นการแทรกแซงและรบกวนการดำเนินงานที่เป็นอิสระของธนาคารกลางอย่างชัดเจน และบีบให้ตลาดต้องหันมาทบทวนบทบาทของการเมืองที่อยู่เบื้องหลังนโยบายการเงินของสหรัฐฯ ใหม่
ความอิสระของเฟดเผชิญความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง กระทบสินทรัพย์ดอลลาร์
สิ่งที่พาวเวลล์ต้องการเน้นย้ำในการแสดงวิสัยทัศน์ครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงความอัดอั้นจากแรงกดดันส่วนตัวในอดีต แต่เป็น ความเสี่ยงเชิงสถาบันในระยะยาว (Long-Term Institutional Risks) ของระบบกฎหมายและโครงสร้างพื้นฐานของสหรัฐฯ โดยเขาเตือนว่า หากในอนาคตรัฐบาลสามารถใช้วิธีการกดดันหรือปรับเปลี่ยนบุคลากรภายในเฟดเพียงเพราะมีความเห็นต่างทางนโยบายจนกลายเป็นเรื่องปกติ (惯例) พื้นที่ในการดำเนินนโยบายดอกเบี้ยและการเงินที่อิงตามหลักเศรษฐศาสตร์จะถูกบีบให้แคบลงเรื่อย ๆ ส่งผลให้ผู้เล่นในตลาดเกิดความแคลงใจว่า การตัดสินใจของเฟดทำเพื่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ หรือทำเพื่อสนองความต้องการทางการเมือง ซึ่งการสูญเสียความเชื่อมั่นเชิงระบบนี้จะส่งผลกระทบรุนแรงกว่าการปรับเปลี่ยนนโยบายระยะสั้นอย่างเทียบไม่ได้
เขากล่าวเสริมว่า สินทรัพย์ที่สำคัญที่สุดของธนาคารกลางไม่ใช่เครื่องมือนโยบายดอกเบี้ย แต่เป็น ความเชื่อมั่นของสาธารณชน (Public Trust) ทันทีที่ตลาดทุนเริ่มสงสัยว่ามีวัตถุประสงค์ทางการเมืองแอบแฝงอยู่เบื้องหลังกระบวนการกำหนดอัตราดอกเบี้ย เสถียรภาพของตลาดการเงินทั้งหมดจะถูกกระทบทันที ซึ่งประเด็นความอิสระของเฟดนี้จะส่งผลโดยตรงต่อระดับความน่าเชื่อถือของเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD Credit), การประเมินมูลค่าสินทรัพย์และพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ (US Treasury Pricing) รวมถึงทิศทางการไหลเวียนของเงินทุนทั่วโลก (Global Capital Flows)
ทำเนียบขาว-เฟด คลื่นใต้น้ำยังไม่สงบ แม้เปลี่ยนผ่านสู่ยุค “เควิน วอร์ช”
การก้าวขึ้นมารับตำแหน่งประธานเฟดคนใหม่ของ เควิน วอร์ช (Kevin Warsh) ถือเป็นการนำพาธนาคารกลางสหรัฐฯ เข้าสู่ศักราชใหม่ ทว่าการผลัดแผ่นดินในครั้งนี้ไม่ได้ทำให้ความกังวลเรื่องการแทรกแซงนโยบายหมดไป เนื่องจากพาวเวลล์แม้จะลงจากตำแหน่งประธานแล้ว แต่เขายังคงดำรงตำแหน่งหนึ่งในคณะผู้ว่าการเฟด (Governor) ต่อไป ซึ่งหมายความว่าพาวเวลล์จะยังคงมีส่วนร่วมในการลงคะแนนและอภิปรายนโยบายการเงินภายใน ทำให้โครงสร้างการออกเสียงและมุมมองภายในของเฟดมีความซับซ้อนและมีมิติทางการเมืองที่เข้มข้นยิ่งขึ้น
สำหรับคำถามที่ว่าทำเนียบขาวจะยังคงพยายามแผ่อิทธิพลเหนือทิศทางอัตราดอกเบี้ยต่อไปหรือไม่นั้น ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ฝ่ายบริหารและเฟดได้เกิดข้อพิพาทและมีความเห็นขัดแย้งกันอย่างรุนแรงหลายระลอกในเรื่องความเร็วของการปรับลดอัตราดอกเบี้ย, ตัวเลขการเติบโตของ GDP และภาวะการจ้างงาน ปัจจุบันท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวสวนทางกับเงินเฟ้อที่ยังเหนียวแน่น ฝ่ายบริหารย่อมต้องการนโยบายการเงินที่ผ่อนคลาย (Dovish) เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ ส่งผลให้ภารกิจของประธานเฟดคนใหม่ในการรักษาสมดุลระหว่างแรงกดดันทางการเมืองและความเป็นอิสระขององค์กร กลายเป็นจุดสังเกตการณ์ที่สำคัญที่สุดของนักลงทุนทั่วโลก
ความไม่แน่นอนของนโยบายการเงินพุ่งสูง ทั่วโลกปรับแผนรับมือความผันผวน
การออกมาส่งเสียงของพาวเวลล์ย้ำเตือนให้ตลาดตระหนักว่า ความไม่แน่นอนเชิงนโยบาย (Policy Uncertainty) ของสหรัฐฯ กำลังขยับตัวสูงขึ้น ในอดีตนักลงทุนมักมองว่าเฟดเป็นองค์กรที่มีความเสถียรและตัดขาดจากปัจจัยการเมืองค่อนข้างเด็ดขาด แต่ในปัจจุบัน ปัจจัยทางการเมืองกลับถูกนำมาคำนวณและอภิปรายในเนื้อหาหลักของตลาดการเงินบ่อยครั้งขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้ถือเป็นความเสี่ยงรูปแบบใหม่ (New Risk Premium)
ปัจจุบันเศรษฐกิจสหรัฐฯ กำลังติดหล่มในการแก้สมการสามมุมระหว่าง เงินเฟ้อ, การจ้างงาน และแรงกดดันทางการคลัง ขณะเดียวกัน ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์โลกและห่วงโซ่อุปทานที่เปราะบางย่อมเพิ่มความยากในการดำเนินนโยบาย หากในอนาคตฝ่ายบริหารยังคงเดินหน้ากดดันการตัดสินใจด้านอัตราดอกเบี้ย ท่วงทำนองและกลยุทธ์ของเฟดจะยิ่งคาดเดาได้ยากขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้ค่าความผันผวนของสินทรัพย์ในรูปเงินดอลลาร์, อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะยาว (Long-Term US Yields) รวมถึงดัชนีความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัยทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น
ข้อมูลและการวิเคราะห์ในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น มิได้ถือเป็นคำแนะนำด้านการลงทุนหรือการเงิน Moneta Markets ไม่รับประกันความถูกต้องครบถ้วนของข้อมูล และไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายใด ๆ ที่อาจเกิดจากการนำข้อมูลไปใช้งาน ผู้อ่านควรใช้ดุลยพินิจและพิจารณาข้อมูลด้วยตนเองก่อนตัดสินใจลงทุน
